پیدنای یک قلعه دوران هلنیستی است که در سواحل باستانی لیکیا و در نزدیکی منطقه کارادره وابسته به شهرستان سیدکمر در استان موغله واقع شده است. این بنای اسرارآمیز که در میان رودخانه اسن چای و دماغه گلیدونیا، در انتهای غربی ساحل پاتارا واقع شده، در طول تاریخ در راهنمای دریانوردان و آثار جغرافیدانان باستانی با نام‌های کیدنا، سیدنا، کیدنای و پیدنا یاد شده است. در میان مردم محلی نیز از این بقایا با نام گاورآقیلی یاد می‌شود.
در دوران باستان، ساخت این قلعه با هدف محافظت از راه ساحلی منتهی به زانتوس، مهم‌ترین شهر لیکیا انجام شد. موقعیت آن در نزدیکی یک دماغه کوهستانی، کشتی‌ها را از بادها و جریان‌های به شدت خطرناک سواحل لیکیا محافظت می‌کرد، در حالی که نهر کوچک نزدیک آن نیز منبع آب شیرین باارزشی را فراهم می‌کرد که در منطقه کمیاب بود. هم قلعه و هم منطقه باتلاقی میان زانتوس و دریا، کارکردی مشترک برای دفاع از شهر در برابر تهدیدهای بیرونی داشتند.
در دوره متاخر روم، زانتوس از طریق جاده مهمی که باتلاق را احاطه کرده و لنگرگاه نزدیک پیدنای را به زانتوس و لتون متصل می‌کرد، به ساحل متصل شد. وجود این جاده راهبردی از یک سنگ مرزی نظامی متعلق به قرن ۳ میلادی که در روستای کارادره یافت شده، مشخص است. در دوره بیزانس نیز دیوارهای دفاعی قلعه با هدف محافظت از جمعیت مسیحی محلی در برابر غارتگران و دزدان دریایی کاربری دوباره یافت و یک کلیسای کوچک در درون آن ساخته شد.
در نیمه اول قرن ۱۹ میلادی توسط کاوشگران اروپایی دوباره کشف شد و در میان بقایای آن، محیط کامل حصار، ۱۱ برج و هفت گروه پله منتهی به حصارها قرار دارد. این محوطه که برای نخستین بار در سال ۱۸۱۱ میلادی توسط فرانسیس بوفورت، آب‌نگار ایرلندی ذکر شد، بین سال‌های ۱۸۳۸ تا ۱۸۴۴ میلادی توسط چارلز فلوز، کاوشگر انگلیسی که از لیکیا بازدید کرده بود، به تفصیل بررسی شد. فلوز ذکر کرد که دامنه کوه با دیوارهای به سبک سیکلوپی تقویت شده و ادعا کرد کتیبه‌ای تقدیم شده به پوزئیدون را در میان دیوارها یافته است.
باستان‌شناسان نظرات متفاوتی درباره تاریخ ساخت قلعه ابراز کرده‌اند. ژان پیر آدام، باستان‌شناس فرانسوی، با اتکا به شباهت حصارهای زانتوس، این بنا را به قرن ۳ پیش از میلاد تاریخ‌گذاری کرده، در حالی که ژاک دکورتیل ذکر کرده که قلعه در یک دوره همگن واحد، احتمالاً در قرن ۲ پیش از میلاد ساخته شده است. جودت بایبورت‌اوغلو، باستان‌شناس ترک، با اتکا به فنون ساخت‌وساز، این بنا را به قرن ۱ میلادی یا نیمه اول قرن ۲ میلادی تاریخ‌گذاری می‌کند.
مساحت کل پیدنای ۴ دونوم تعیین شده و در دامنه یک تپه کوتاه واقع شده است. دیوارهای دفاعی حدود ۹۰ سانتیمتر ضخامت و بیش از ۳۰۰ متر طول دارند و برخی از برج‌ها و پله‌ها بیش از ۱۰ متر ارتفاع دارند. دیوارهای این بنا از بلوک‌های چندضلعی که به طور محکم در کنار هم قرار گرفته‌اند تشکیل شده و روی آن‌ها نرده‌ها و مسیرهای سنگری قرار دارد که تصور می‌شود در قرن‌های میانه اضافه شده‌اند.
امروزه مسیر پیاده‌روی معروف ۵۴۰ کیلومتری لیکیا یولو که از فتحیه تا آنتالیا امتداد دارد، مستقیماً از دو ورودی پیدنای عبور می‌کند. این قلعه باستانی که با طبیعت آمیخته و توسط درختان و بوته‌ها احاطه شده است، هم برای علاقه‌مندان به تاریخ و هم برای طبیعت‌گردان، به عنوان یکی از استحکامات ساحلی پنهان لیکیا راز خود را حفظ کرده است.
Wikimedia research dossier · آخرین بررسی: 2026-09-25 02:36:19
