افسانه یوروموس

یوروموس در جنوب غربی آناتولی، در نزدیکی روستای قیزیلجاکویو، در فاصله 12 کیلومتری شمال غربی میلاس (میلاس باستان) در استان موغلا واقع شده و به عنوان یکی از اسرارآمیزترین سکونتگاه‌های باستانی کاریا شناخته می‌شود. این شهر در پای کوه گریوم که به موازات کوه لاتموس امتداد دارد ساخته شده است و ریشه‌های آن به طور سنتی بر اساس افسانه به یوروموس، پسر ادریس، از قوم کاریا نسبت داده می‌شود. بر اساس این روایات افسانه‌ای، این سکونتگاه تحت رهبری او در قرن 8 قبل از میلاد شکل گرفت و در طول زمان با نام‌های مختلفی از جمله کیروموس، هیروموس، یوروپوس، اونوموس و فیلیپی شناخته می‌شد.

سوابق تاریخی برای اولین بار در قرن 5 قبل از میلاد از یوروموس یاد می‌کنند، زمانی که عضو اتحادیه دلوس بود و مالیات می‌پردازید. در دوران سلوکی، این شهر متعلق به اتحادیه کرایسوری بود و به دنبال فتوحات اسکندر مقدونی، گزارش شده است که شهر بین پادشاهان مقدونی، مصری و سوری دست به دست شده است. بین سال‌های 201 و 196 قبل از میلاد، این شهر تحت سلطه فیلیپ پنجم مقدونی درآمد و در طول این مدت دستخوش بازسازی‌های گسترده‌ای شد که شامل معبد، آگورا، تئاتر، حمام‌ها و دیوارهای شهر بود و به طور موقت نام فیلیپی را به نسبت شهر مقدونیه شرقی اتخاذ کرد.

معبد زئوس لپسینوس با در هم آمیختن تاریخ و افسانه، بدون شک باشکوه‌ترین اثر باستانی این شهر است. این معبد که بین میلاس و دریاچه بافا واقع شده است، به دوران امپراتور هادریان بازمی‌گردد و بر روی یک حرم قدیمی‌تر ساخته شده که ریشه‌های آن حداقل به قرن 6 قبل از میلاد بازمی‌گردد. این معبد که در طول قرن‌ها پابرجا مانده است، یکی از به خوبی حفظ شده‌ترین معابد کلاسیک در ترکیه باقی مانده است و بازدیدکنندگان را با یکپارچگی معماری قابل توجه خود مجذوب خود می‌کند.

جذاب‌ترین راز معبد در سه ستون در سمت‌های جنوبی و جنوب غربی آن نهفته است که هرگز شیاردار نشده‌اند. بر اساس تعابیر باستان‌شناسی و تاریخی، این ستون‌های ناتمام گواهی بر این است که معبد هرگز به طور کامل تکمیل نشده است. بیشتر ستون‌های ایستاده دارای کتیبه‌هایی به افتخار شهروندانی هستند که ساخت آن‌ها را سفارش داده‌اند. در جریان حفاری‌های ژوئیه 2021، باستان‌شناسان دو مجسمه مرمر باستانی و یک کتیبه ویژه را در محوطه معبد کشف کردند.

آگورا که به عنوان قلب مدنی شهر باستانی عمل می‌کند، در شرق بزرگراه مدرن میلاس-سلیمیویه قرار دارد و به راحتی از جاده قابل مشاهده است. آگورا با مساحتی نزدیک به مربع در حدود 95 در 83 متر، از هر چهار طرف با ایوان‌ها احاطه شده است. در گوشه شمال غربی ایوان غربی، یک پایه قلب‌شکل حاوی یک فرمان مدنی مربوط به حدود 150 قبل از میلاد است که به افتخار کالیستنیس، پسر پولیکارس نوشته شده است.

تئاتر باستانی که در دامنه غربی سکونتگاه قرار دارد، در حدود اواسط قرن 3 قبل از میلاد تأسیس شد و پی‌های آن مستقیماً در سنگ بستر تراشیده شد. با بازتاب معماری یک تئاتر هلنیستی معمولی، این بنا ظرفیت نشیمن تخمینی حدود 2000 تماشاگر را داشت که نشان‌دهنده زندگی فرهنگی پر جنب و جوش جامعه باستانی است. در کنار تئاتر، مقبره‌های صخره‌ای کاریایی کشف شده در مجاور آن، بینش بیشتری نسبت به سنت‌های دفن ساکنان محلی ارائه می‌دهد.

از قرن 18 به بعد، مسافران و محققان اروپایی که از منطقه کاریا بازدید می‌کردند، بقایای یوروموس را مستند کردند و خاطرات و حکاکی‌های باارزشی از معبد به جای گذاشتند. این روایات تاریخی به عنوان سوابق مهمی از وضعیت مدرن قبلی سایت عمل می‌کنند. امروزه، یوروموس با سازه‌های تا حدودی پابرجا و تلاش‌های مرمت در حال انجام برای بلند کردن ستون‌های افتاده، همچنان به عنوان یک پناهگاه روباز به پیوند اسطوره باستانی و واقعیت باستان‌شناسی ادامه می‌دهد.