Turkiyaning Oq dengiz va Ege mintaqalari kesishgan Mugla viloyatining Fethiye tumanida, qadimiy Telmessos shahri qoldiqlari ustida yuksalgan Amintas qoyma maqbarasi hududning eng muhtasham inshootlaridan biridir. Shaharning janubiy qismida, togning tik etagiga oʻyilgan ushbu taʼsirchan yodgorlik oʻzidagi qadimiy yozuvdan nom olgan.
Maqbaraning tarixi va kimning sharafiga bunyod etilgani qoyaga oʻyib yozilgan yunoncha yozuvda aniq koʻrsatilgan. Yozuvdagi "Hermagiosning oʻgʻli Amintas" degan maʼnoni anglatuvchi "Amyntou tou Ermagiou" iborasi ushbu ulugʻvor inshoot kimga bagʻishlanganini bugungi kungacha yetkazib kelmoqda. Inshoot miloddan avvalgi 350 yilda qurilgani maʼlum.
Ushbu taʼsirchan yodgorlik oʻsha davrda bu hududda yashagan likiyaliklar tomonidan qurdirilgan. Likiyaliklar Telmessos ham kirgan mustaqil shahar-davlatlardan iborat mustahkam konfederatsiya sifatida tanilgan hamda Axomaniylar imperiyasining satrapligi maqomida boʻlgan.
Tarixiy kontekstda tilga olingan Amintas ismi Makedoniya qiroli I. Amintas bilan adashtirilmasligi kerak. Bu yerdagi Amintas Buyuk Kir istilolaridagi xizmatlari tufayli Likiya satrapi boʻlgan va Xarpagidlar sulolasini boshlagan Mediya generali Xarpagos avlodidan kelib chiqqan boʻlishi mumkinligi taxmin qilinadi.
Meʼmoriy xususiyatlari jihatidan oʻrganilganda, Amintas qoyma maqbarasi mintaqadagi boshqa togʻ yonbagʻri qabrlaridan ajralib turadi. Atrofdagi boshqa qoyma maqbaralar bilan solishtirganda, bu yodgorlikning ichki hajmi ham, tashqi qismi ham keng va koʻrkam dizaynga ega.
Fethiyega tashrif buyurgan sayohatchilar zamonaviy shahar qiyofasining ortida yuksalgan ushbu tik togʻ etaklaridagi qadimiy yodgorlikka duch kelishadi. Likiya sivilizatsiyasining tosh yoʻnish sanʼatidagi mahoratini va davrning murakkab siyosiy tarixini namoyon etuvchi Amintas qoyma maqbarasi oʻtmish sirlarini bugunga yetkazuvchi jimjit guvoh sifatida turibdi.
Wikimedia research dossier · Oxirgi tekshiruv: 2026-08-30 21:09:44
